Dưa leo baby

Trong các cây họ bầu bí, dưa leo là loại cây giữ vị trí hàng đầu trong các chủng loại rau có chế biến xuất khẩu (đặc biệt là giống dưa leo baby), diện tích trồng dưa leo ngày càng phát triển vì trồng dưa leo mau thu hoạch, đạt hiệu quả kinh tế cao.

Dưa leo baby hay còn gọi là dưa chuột baby chứa nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe.

Đặc biệt là nước (chiếm đến 90%), đồng thời trong loại thực phẩm này chứa hầu hết các loại vitamin, khoáng chất tự nhiên bạn cần nạp vào cơ thể hàng ngày bao gồm vitamin C, chất xơ, vitamin B1, vitamin B2, vitamin V3, vitamin B5, vitamin B6, folic acid, vitamin C, canxi, sắt, magie, phốt pho, kali, kẽm,… mà không phải loại thực phẩm nào cũng có được. 

Chính vì vậy ăn dưa leo baby mỗi ngày sẽ là phương pháp tốt nhất, hiệu quả nhất, đơn giản nhất để bạn cung cấp dưỡng chất cho cơ thể đặc biệt là nguồn cung cấp vitamin, khoáng chất tự nhiên hết sức phong phú, cần thiết, ngoài ra dưa chuột còn được sử dụng rộng rãi trong việc đắp mặt làm đẹp da cho chị em phụ nữ.

Phân bổ

Dưa leo được biết ở Ấn Độ cách nay hơn 3.000 năm, sau đó được lan truyền dọc theo hướng Tây Châu Á, Châu Phi và miền Nam Châu Âu. 

Dưa leo được trồng ở Trung Quốc từ thế kỹ thứ 6 và hiện nay được trồng rộng rãi khắp nơi trên thế giới.

Dưa leo baby được trồng lâu đời trên thế giới và trở thành thực phẩm của nhiều nước. Những nước dẫn đầu về diện tích gieo trồng và năng suất là: Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, Mỹ, Hà Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ba Lan, Ai Cập và Tây Ban Nha.

Ở Việt Nam, dưa leo baby được trồng ở khắp nơi nhuqng phổ biến nhất vẫn là ở Đà Lạt, T.p Hồ Chí Minh, Hà Nội...

Chăm sóc

1. Gieo ươm hạt giống

Chúng ta có thể gieo thẳng hạt giống hoặc ngâm ủ nếu các bạn muốn kiểm soát tốt hạt giống của mình

– Ngâm hạt trong nước ấm khoảng 38º C – 45º C ( 2 sôi + 3 lạnh) trong 4-5 giờ

– Vớt hạt giống ra và để ráo sau đó ủ trong bông gòn ẩm (  hoặc vải mềm) khoảng 36 – 48 giờ, các hạt sẽ nhú mầm.

 Ta cần chuẩn bị ly ươm hạt , xơ dừa đã xử lý  và đất dinh dưỡng .
 
 – Trộn xơ dừa xử lý và đất dinh dưỡng theo tỉ lệ 2:1

– Cho giá thể ươm vào 2/3 ly ươm

– Dùng bình phun sương tưới ẩm giá thể trong ly sau đó cho hạt giống vào và phủ 1 lớp giá thể trên mặt hạt giống

– Sau 3 ngày ươm các lá mầm xuất hiện ( Với hạt giống đã qua ngâm ủ)

2.  Nuôi dưỡng cây con

– Sau 1 tuần cây con trong ly ươm đã cứng cáp , rễ cây ăn lan hết trong ly ươm là đến lúc chúng ta đem chúng ra túi bầu hoặc chậu Ø 16 các bạn nhé…

– Hai tuần sau khi cho ra túi bầu cây dưa đã phát triển mạnh cả về bộ rễ cũng như thân ,lá, chúng ta chuẩn bị chậu hoặc túi bầu kích thước tối thiểu là 35 x 45 cho giai đoạn sinh trưởng và ra hoa kết trái.

– Đất trồng để dùng cho giai đoạn này cần loại đất hỗn hợp tơi xốp, giàu dinh dưỡng có bán trên thị trường. 

3. Chăm sóc dưa leo baby

– Cây dưa leo baby khỏe mạnh sẽ phát triển tốt và ít bị sâu bệnh,muốn cây khỏe ngay từ giai đoạn túi bầu ta nên bón phân hữu cơ hoai mục hoặc đất dinh dưỡng ( phân trùn quế) một lớp mỏng 2-3 cm trên mặt túi bầu hoặc chậu. Có thể dùng thêm phân bón 30-10-10 phun lên lá, 7-10 ngày /lần  trong 3 tuần đầu của giai đoạn cây con, hoặc phân NPK 16-16-8 phun trực tiếp lên lá .

– Tuần thứ 4 cây dưa bắt đầu giai đoạn ra hoa, kết trái. Giai đoạn này ngoài việc thường xuyên cho đất sạch để vun gốc, bón thêm phân hữu cơ, phân trùn quế, cần thiết phải bón thêm phân vô cơ  DAP hoặc NPK tím 15 – 5- 20 – 3,5 TE định kỳ 10-15 ngày / lần để cây dưa cứng cáp,  tăng tỉ lệ đậu trái. Việc bón thêm phân vô cơ cho cây trồng trong chậu là cần thiết do việc hạn chế dinh dưỡng đối với cây trồng trong chậu.

– Tùy điều kiện và cách sáng tạo của người trồng, giai đoạn này chúng ta sẽ làm giàn cho dây dưa nhe các bạn.

– Dưa chuột baby ưa nắng, ưa nước chúng ta cần chọn nơi trồng nhiều nắng, những ngày nắng cần tưới nhiều nước ( ngày tưới đẫm 2 lần), ngày mưa nhiều cần hạn chế nước, tránh để đất ẩm ướt nhiều, dễ phát sinh sâu bệnh.

– Dưa baby rất sai trái, nên quan sát và tỉa bớt  trái sâu, trái yếu  để tập trung dinh dưỡng cho những trái còn lại.

4. Thu hoạch dưa

– Sau 45 ngày trồng chúng ta sẽ bắt đầu thu hoạch trái

– Trái dưa chuột baby  vỏ mỏng màu xanh thẫm, suôn  dài khoảng 10 – 12cm,  hái xuống dùng ngay, giòn và ngọt.

Món ăn

- Dưa leo baby muối

- Salad dưa leo baby

- Dưa leo baby xào thịt bò, cà chua

Bệnh

1. Sâu hại quan trọng gồm có:

- Bọ trĩ hay bù lạch (Thrips palmi):

Thành trùng và ấu trùng rất nhỏ có màu trắng hơi vàng, sống tập trung trong đọt non hay mặt dưới lá non, chích hút nhựa cây làm cho đọt non bị xoăn lại. Thiệt hại này kết hợp với triệu chứng do rệp dưa làm cho đọt non bị sượng, đọt bị chùn lại, nông dân thường gọi là ngù đọt. Khi nắng lên bù lạch ẩn nấp trong rơm rạ hoặc lá cuốn lại. Thiệt hại do bọ trĩ có liên quan đến bệnh khảm.

Bù lạch phát triển mạnh vào mùa khô hạn. Thiệt hại do bù lạch trong những vùng chuyên canh rất trầm trọng. Nên trồng đồng loạt và tránh gối vụ, kiểm tra ruộng dưa thật kỹ để phát hiện sớm ấu trùng.

Bù lạch có tính kháng thuốc rất cao, nên thay đổi thuốc thường xuyên phun Vertimec, Confidor, Admire, Danitol.

- Bọ rầy dưa (Aulacophora similis):

Bọ rầy có kích thước khá to, bằng đầu đủa ăn, màu cam, bay chậm, có thể bắt bằng tay vào sáng sớm khi đang ăn phá cây con. Âu trùng màu trắng ngà, ăn phần rễ hoặc thân gần mặt đất.

Thu gom tiêu hủy cây dưa sau mùa thu hoạch, chất thành đống tạo bẩy để rầy dưa tập trung, sau đó phun thuốc. Rãi thuốc hột như Bam, Basudin, Regent 20kg/ha hay phun các loại thuốc phổ biến như Sumi-alpha, Sumicidin, Baythroit, Admire.

- Rệp dưa, rầy nhớt (Aphis spp.):

Ấu trùng lẫn thành trùng đều rất nhỏ, dài độ 1-2 mm, có màu vàng, sống thành đám đông ở mặt dưới lá non từ khi cây có hai lá mầm đến khi thu hoạch, chích hút nhựa làm cho ngọn dây dưa chùn đọt và lá bị vàng, rầy truyền bệnh khảm. Rầy có rất nhiều thiên địch như bọ rùa, dòi, kiến, nhện, nấm... nên chỉ phun thuốc khi nào mật số quá cao gây ảnh hưởng đến năng suất. Thuốc phòng trị như ở bọ rầy dưa.

- Dòi đục lòn lá hay sâu vẽ bùa (Liriomyza spp.):

Thành trùng là một lọai ruồi rất nhỏ, dài 1.4 mm, màu đen bóng, có vệt vàng trên ngực, khi đậu cặp cánh màng xếp lại trên lưng bụng. Trứng dạng tròn, màu trắng hồng, được đẻ trong mô mặt trên lá. Âu trùng là dòi, dài 2 mm, màu vàng nhạt, đục thành đường hầm ngoằn ngèo dưới lớp biểu bì lá của nhiều lọai cây trồng như bầu bí dưa, cà, ớt, đậu... . Dưới ảnh hưởng của ánh nắng mặt trời, những đường này làm cho lá bị cháy khô, cây rất mau tàn lụi. Ruồi tấn công rất sớm khi cây bắt đầu có lá thật, thiệt hại trong mùa nắng cao hơn trong mùa mưa.

Ruồi rất nhanh quen thuốc, nên cần thay đổi chủng loại thuốc thường xuyên. Phun khi cây có 2-3 lá; khi cần thiết có thể phun lập lại sau 7-10 ngày. Qua nhiều thí nghiệm cho thấy phun các lọai thuốc gốc cúc hoặc phối hợp với thuốc gốc lân hay dầu khoáng D-C Tron Plus 5%o. Trãi màng phủ plastic trên mặt líp sẽ giãm được mật số ruồi đáng kể và cho hiệu quả kinh tế cao.

2. Bệnh hại quan trọng gồm có:

- Bệnh héo rũ, chạy dây (nấm Fusarium sp. ):

Cây bị mất nước, chết khô từ đọt, thân đôi khi bị nứt, trên cây con bệnh làm chết rạp từng đám. Trên cây trưởng thành, nấm gây hại từ thời kỳ ra hoa đến tượng trái, cây dưa bị héo từng nhánh, sau đó héo đột ngột như bị thiếu nước rồi chết cả cây. Vi sinh vật lưu tồn trong đất nhiều năm, bệnh này có liên quan ít nhiều đến tuyến trùng và ẩm độ đất. Nấm Phytophthora sp. cũng được ghi nhận gây nên bệnh này.

Nên lên líp cao, làm đất thông thoáng, bón thêm phân chuồng, tro trấu, nhổ cây bệnh tiêu hủy. Phun hay tưới vào gốc Copper-B, Derosal, Rovral, Topsin-M 2 -3%o hoặc Appencarb supper, Aliette, Ridomil, Curzate 1-2%o. Rãi thuốc hạt Bam, Basudin 10-20 kg/ha trừ tuyến trùng. Tránh trồng dưa leo và các cây cùng nhóm như bí đỏ, bí đao, dưa hấu liên tục nhiều năm trên cùng một thửa ruộng.

- Bệnh chết héo cây con, héo tóp thân (nấm Rhizoctonia solani):

Cổ rễ thường bị thối nhũng, cây dễ ngã, lá non vẫn xanh. Nấm chỉ gây hại ở giai đoạn cây con, bệnh còn làm thối đít trái. Bệnh phát triển mạnh khi ẩm độ cao; nấm lưu tồn trên thân lúa, rơm rạ, cỏ dại, lục bình, hạch nấm tồn tại trong đất sau mùa lúa.

Cần xử lý rơm bằng thuốc hóa học sau khi gieo hạt. Phun Validacin, Anvil, Rovral, Hinosan; Copper-B, Tilt super, Bonanza (các loại thuốc trị bệnh đốm vằn trên luá đều trị được bệnh này)

- Bệnh thối trái non (nấm Choanephora cucurbitarum):

Thường tấn công lá, hoa và trái non 5 - 7 ngày sau khi thụ phấn, bệnh gây thiệt hại nặng trong mùa mưa. Không nên trồng qúa dầy, giảm nước tưới, không nên tưới nước vào buổi chiều tối khi bệnh đã xuất hiện. Cần vệ simh đồng ruộng, thu gom các lá trái bệnh đem tiêu hủy. Nên phun ngừa các loại thuốc như phòng trị bệnh héo rủ.

- Bệnh thán thư (nấm Colletotrichum lagenarium):

Vết bệnh trên lá có màu nâu tạo thành những vòng tròn đồng tâm. Khi thời tiết thuận hợp như nắng mưa xen kẻ, vết bệnh sẽ nặng hơn, các ổ nấm màu đen nằm trên vòng tròn rất rõ. Vết bệnh trên thân có dạng dài, tạo thành vệt. Vết bệnh trên trái có màu nâu tròn lõm vào da còn gọi là ghẻ dưa, bệnh nặng các vết này liên kết thành mảng to gây thối trái, nhủng nước.

Phun Manzate, Mancozeb, Antracol, Curzate, Copper-B, Topsin-M, Toptan, Benlat-C.

- Bệnh đốm phấn, sương mai (nấm Pseudoperonospora cubensis):

Vết bệnh hình đa giác có góc cạnh rất rõ, lúc đầu có màu vàng nhạt sau chuyển thành nâu; sáng sớm quan sát kỹ mặt dưới lá có tơ nấm màu trắng hoặc vàng nhạt, vết bệnh lúc già rất giòn, dễ vỡ. Bệnh thường xuất hiện từ lá già ở gốc lan lên lá non, phát triển mạnh vào thời điểm ẩm độ cao, mưa nhiều.

Phun Curzate, Mancozeb, Copper-B, Benlate-C hoặc Ridomil.

- Bệnh khảm do siêu vi khuẩn:

Bệnh này được truyền từ cây bệnh sang cây khỏe bởi nhóm côn trùng chích hút như bù lạch và rệp dưa. Triệu chứng bệnh là đọt non bị xoăn lại, lá bị mất màu, lốm đốm vàng, thiệt hại nặng sẽ làm cho đọt bị sượng, cây bị chùn lại, phát triển rất chậm, khả năng cho trái rất ít, trái thường dị dạng và có vị đắng. Chỉ nên phun ngừa bù lạch và rệp dưa khi cây còn nhỏ bằng các lọai thuốc thông thường. Cần nhổ bỏ và tiêu hủy các cây bệnh để tránh lây lan.

- Bệnh lở cổ rễ, cháy khô lá (nấm Phytophthora sp.)

Bệnh gây hại trên lá, trái và gốc thân. Bệnh gây haị ở bất kỳ vị trí nào trên lá, nhưng thường từ rìa lá vào, vùng bệnh như bị úng nước, chuyển sang màu đen và thối nhũn. Trên trái bệnh chỉ gây hại trên trái non làm trái bị thối đen và nhũn ra. Ở thân, bệnh thường gây hại ở phần cổ rễ làm nơi đây bị úng nước mất màu, sau đó chuyển sang màu nâu đen nhũn ra và gây thối cả rê, làm cây chết.

Thoát nước tốt cho ruộng dưa. Tránh trồng quá dày, không tưới nước đẫm vào chiều mát. Phun thuốc Manzate; Curzate, Ridomil; Aliette 7-10 ngày một lần.

Tác dụng y học

Dưa leo baby chứa nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe

Đặc biệt là nước (chiếm đến 90%), đồng thời trong loại thực phẩm này chứa hầu hết các loại vitamin, khoáng chất tự nhiên bạn cần nạp vào cơ thể hàng ngày bao gồm vitamin C, chất xơ, vitamin B1, vitamin B2, vitamin V3, vitamin B5, vitamin B6, folic acid, vitamin C, canxi, sắt, magie, phốt pho, kali, kẽm,… mà không phải loại thực phẩm nào cũng có được. Chính vì vậy ăn dưa leo baby mỗi ngày sẽ là phương pháp tốt nhất, hiệu quả nhất, đơn giản nhất để bạn cung cấp dưỡng chất cho cơ thể đặc biệt là nguồn cung cấp vitamin, khoáng chất tự nhiên hết sức phong phú, cần thiết, ngoài ra dưa leo baby còn được sử dụng rộng rãi trong việc đắp mặt làm đẹp da cho chị em phụ nữ.

Dưa leo baby giúp phòng ngừa bệnh ung thư rất hiệu quả

Ngày nay do nhiều yếu tố và nguyên nhân tác động khác nhau mà số người mắc bệnh ung thư ngày càng cao, và một trong những biện pháp giúp bạn phòng ngừa bệnh ung thư hiệu quả, dễ làm, dễ thực hiện là ăn và uống nước ép dưa leo baby tươi mỗi ngày. Vì trong dưa leo baby có chứa lariciresinol, pinoresinol và secoisolariciresinol – 3 lignan có tác dụng ngừa ung thư rất tốt, đặc biệt là ung thư vú, buồng trứng, tử cung và tuyến tiền liệt.

Dưa leo baby giúp huyết áp ổn định

Trong dưa leo baby chứa nhiều magie, kali và chất xơ, chính vì vậy nó rất tốt cho những người có huyết áp không ổn định, bất kể là huyết áp cao hay huyết áp thấp. Do đó, khi bạn có vấn đề về huyết áp, hãy sử dụng mỗi ngày 1 ly nước ép dưa leo baby tươi, có thể cho thêm đường, muối đối với người huyết áp thấp và uống nguyên chất đối với người bị huyết áp cao để giúp huyết áp dần dần ổn định hơn nhé.

Dưa leo baby tốt cho sức khỏe răng miệng

Để không ngừng bảo vệ và nâng cao sức khỏe răng miệng, việc làm đầu tiên và đơn giản nhất là hãy ăn dưa leo baby tươi mỗi ngày. Vì sao lại như thế? Vì dưa leo baby có hàm lượng nước, chất xơ rất dồi dào giúp răng nướu khỏe mạnh, răng trắng sáng, đồng thời chất phytochemcial có trong dưa leo baby còn giúp bạn giết chết các vi khuẩn gây hôi miệng hiệu quả nữa đấy.

Dưa leo baby tốt cho hệ tiêu hóa

Với hàm lượng nước, chất xơ hết sức dồi dào kết hợp với vị ngọt, tính mát vượt trội, do đó việc ăn dưa leo baby tươi hàng ngày sẽ giúp bạn đầy lùi và cải thiện chứng táo bón, ợ chua, đầy hơi, khó tiêu, ợ nóng, đau dạ dày rất hiệu quả. Với tác dụng này bạn sẽ cảm nhận được rất rõ rệt sau khi ăn dưa leo baby đều đặn 2-3 ngày đấy.

Tác dụng của dưa leo baby trong việc chữa bệnh thông thường

– Chữa mụn nhọt, rôm sẩy, mẩn ngứa, phát sốt cho trẻ em bằng cách sử dụng 500g dưa leo baby rửa sạch, thái miếng, ép lấy nước, hòa với 20ml mật ong, uống liên tục trong vòng 5-7 ngày;

– Chữa cổ họng sưng đau: chọn 1 quả dưa leo baby già, loại bỏ hết hạt trong quả dưa, cho 20g mang tiêu vào, phết cho đều, phơi trong râm cho đến khô, không phơi ngoài nắng nhé. Khi dùng, cắt từng miếng để ngậm sẽ thấy ngay tác dụng rõ rệt;

– Chữa chứng lỵ ở trẻ em: dùng 10 quả dưa leo baby nhỏ non trộn ướp với mật ong cho bé ăn nhé;

– Chữa vàng da phù nề: dưa leo baby 250g, mã đề tươi bỏ rễ 30g, nhặt và rửa sạch, thái vừa ăn, nấu dạng canh;

Là một loại thực phẩm phổ biến, sẵn có, rẻ tiền nhưng lại có rất nhiều công dụng hữu ích, chính vì vậy việc tìm hiểu 6 tác dụng của dưa leo baby đối với sức khỏe trên đây sẽ giúp bạn có thêm kỹ năng, kinh nghiệm để chăm sóc sức khỏe bản thân và gia đình thật hiệu quả nhé.

Giá trị kinh tế

Trong các cây họ bầu bí, dưa leo là loại cây giữ vị trí hàng đầu trong các chủng loại rau có chế biến xuất khẩu (đặc biệt là giống dưa leo baby), diện tích trồng dưa leo ngày càng phát triển vì trồng dưa leo mau thu hoạch, đạt hiệu quả kinh tế cao.

Từ lúc gieo hạt đến khi được thu hoạch khoảng 37-40 ngày, có thể thu hoạch hàng ngày hoặc thu cách ngày, một vụ có thể thu hoạch 25 - 30 lần nên có nguồn thu nhập ổn định.

Giống dưa leo baby cho năng suất cao lại dễ trồng, sinh trưởng khỏe, phân nhánh mạnh, có thể trồng được quanh năm, hiệu quả kinh tế cao hơn trồng lúa nhiều lần.

Bình luận