Nở Ngày

Nở ngày hay còn gọi là Bách nhật, Bạch nhật, Cúc bách nhật, Hoa bi (danh pháp khoa học: Gomphrena globosa) là loài thực vật có hoa thuộc họ Dền. Loài này được L. miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753. Chúng là một loài thân thảo nhiều năm, cao đến 40–60 cm. Thân phù ở mắt. Lá đơn mọc đối, phiến lá hình bầu dục hoặc tròn dài có đuôi lá thon. Cuống lá dài từ 0,5–1 cm. Hoa tự đầu tròn hoặc bầu dục. Tràng hoa màu trắng, đỏ hoặc hồng, tím hoa cà.

Đặc điểm của cúc bách nhật

Thân: Bách Nhật là cây thân cỏ, phân cành nhiều, thẳng đứng, có đốt phình rộng, thân và lá có lông trắng. Chiều cao thân: 15 – 50cm

Lá: mọc đối dạng trái xoan hay bầu dục, kéo dài thành cuống, gốc có bẹ, mặt dưới lá nhiều lông.

Hoa: Thời gian hoa nở từ tháng 6 – 10. Hoa cúc bách nhật hình tròn nở ở đầu cành.Đường kính hoa cúc bách nhật: 2 cm.

Phân bổ

Cây có nguồn gốc ở châu Mỹ, ở Việt Nam cây được trồng làm cảnh và một số mọc hoang do phát tán hạt. Cây sống một năm, ưa sáng, thích nghi với nhiều loại đất, ra hoa sau 2-2,5 tháng kể từ lúc mọc; mùa hoa: tháng 7-12.

Chăm sóc

Cách trồng hoa cúc bách nhật.

Hạt của cây có thể gieo trực tiếp xuống đất và tưới nước ẩm. Sau khoảng thời gian từ 4 đến 5 ngày là cây bắt đầu mọc mần.

Sau khi Cây con từ 20-25 ngày có thể đem trồng và  mật độ 40-45 cm vì cây phát triển và tán rộng khá là nhanh nên cần trồng xưa ra một chút để tránh sau này cây có thể to quá và chật quá khiến cho cây không thể phát triển hơn nữa

Sau khoảng thời gian từ 75-80 ngày cho hoa nở xơ xác nhưng rất bền, và tươi lâu. Và lúc này bạn chi cần tưới nhẹ và chăm sóc nhẹ cho cây nở hoa thành từng cụm trên đỉnh, các cụm hoa này tròn hoặc hơi thuôn dài; phía dưới hoa có lá non, nhỏ. Hoa cúc bách nhật là hoa lưỡng tính, không có cánh, lâu tàn. Hoa cúc bách nhật có nhiều màu sắc phong phú như: tím, hồng, đỏ, trắng.

Cây hoa cúc bách nhật nở hoa suốt mùa hè và mùa thu; với thời tiết tốt ở miền Nam, cây cho hoa dường như quanh  năm. Cây có quả mở, bên trong có hạt rất nhỏ.

Bệnh

Các loại sâu chính hại Cúc:

Rệp muội: Rệp chích hút dịch cây làm cho cây trở nên còi cọc, ngọn quăn queo, lá biến dạng, thui nụ hoặc hoa không nở. Sử dụng các loại thuốc hóa học sau: Actara 25 EC, Karate 2,5 EC 0,5-0,1%, Bassa 0,1-0,15%.

Sâu xanh: Sâu non ăn lá, ăn hoa, đục nụ làm méo, vẹo bông hoa. Dùng các biện pháp thủ công như: Bẫy bả chua ngọt, ngắt bỏ ổ trứng và diệt sâu non bằng tay. Sử dụng các thuốc hóa học sau để trừ sâu: Sherpa 25 EC, Lannate 35 EC, Pegasus 500SC.

Sâu khoang: Ăn biểu bì của lá và đục rỗng bông hoa làm cho lá chỉ còn gân màu trắng. Sử dụng bẫy bả chua ngọt, diệt sâu, ngắt ổ trứng… lựa chọn một trong các loại thuốc sau để phòng trừ: Padan 95P nồng độ 0,1%, Sumicidin 0,1-0,15%…

Bệnh hại hoa Cúc bách nhật

Bệnh truyền nhiễm do nấm gây hại: Hầu hết các bệnh trên cây Cúc là do nấm hại gây nên như: Bệnh đốm lá, bệnh thối rễ… Cần thường xuyên vệ sinh đồng ruộng tỉa bớt các lá già, lá sâu bệnh để cho ruộng thông thoáng và phun phòng định kỳ hàng tuần hoặc các đợt xuất hiện lá mới bằng Score, Rhydomil, Champion.

Ngoài ra do tác động của chăm sóc không đúng kỹ thuật và việc thiếu hoặc úng nước gây ra các bệnh không truyền nhiễm như cây chết héo, sốc phân…

Tác dụng y học

  • Có tác dụng khử đàm, bình suyễn, tiêu viêm, chống ho. Hoa hoặc toàn cây được dùng trong phạm vi nhân dân làm thuốc chữa hen phế quản, viêm khí phế quản cấp và mạn tính, ho, ho gà, ho ra máu, ho lao, đau mắt, đau đầu, sốt ở trẻ em, bụng trướng đau, đầy hơi, tiểu tiện khó. Dùng ngoài trị chấn thương bầm giập, bệnh ngoài da.
  • Theo y thư cổ, hoa cúc bách nhật vị ngọt, tính bình, có công dụng thanh can tán kết (làm mát tạng can và làm mất hiện tượng kết tụ), minh mục (làm sáng mắt), chỉ khái định suyễn (làm ngừng ho hen); thường được dùng để chữa các chứng bệnh như đầu phong (đau đầu do phong hỏa, khi đau khi không, có sự xúc động thì đau), mục thống (đau mắt), khí suyễn khái thấu (ho hen), lỵ tật (bệnh kiết lỵ), bách nhật khái (ho gà), tiểu nhi kinh phong (trẻ em co giật), loa lịch (lao hạch), sang dương (lở loét)...

Giá trị kinh tế

Cũng như tên gọi, cây cúc bách nhật thường xuyên nở hoa. Sau khi hoa khô không hề phai sắc vì thế hoa cúc bách nhật được dùng làm hoa khô để trang trí. Hoa cúc bách nhật là loại cây chịu nóng, cây cho hoa chu yếu vào mùa hè và thu, ở Nam Bộ có thể cho hoa cả năm.

Cây rất dễ sống, không kén đất, không cần nhiều phân và cần đất khô khan nhưng nhiều ánh nắng. Có thể mọc và lên tốt ở ngay các kẽ sân, chân tường. Cúc bách nhật trồng ở vườn hoa công cộng, ở nhà trồng vào chậu

Hoa cúc bách nhật có đặc điểm dễ chăm sóc nên thường lựa chọn làm hoa ban công, hoa trang trí cho các cảnh quan công trình đẹp, nó được trồng làm viền.

Ý nghĩa

Cúc Bách Nhật không chỉ là biểu tượng của sự mạnh mẽ, kiên cường, loài hoa mang tên Trăm Ngày này cũng chính là ước mong nhỏ nhoi của con người được sống tròn trăm tuổi, hay những đôi uyên ương được trăm năm hạnh phúc… Thật bất ngờ, chính Cúc Bách Nhật cũng nở hoa và khoe sắc đúng 100 ngày mới tàn. Và khi ấy, một bông rơi xuống, nhất định sẽ có vô vàn cây nhỏ mọc lên… những chuỗi trăm ngày cứ thế nối tiếp nhau đua nở.

Phân loại

Cúc bách nhật có 2 màu trắng và tím, đôi khi có cây cho hoa màu hồng.

Bình luận