Ớt sừng

Ớt Sừng là một loại quả gia vị cũng như loại quả làm rau (ớt Đà Lạt) phổ biến trên thế giới. Cây ớt trồng trong chậu có thể làm một loại cây cảnh vì quả ớt có nhiều màu sắc: trắng, đỏ, vàng, cam, xanh, tím... tùy theo giống cây. 

Quả ớt dùng làm gia vị, thực phẩm vì chứa nhiều vitamin A, vitamin C gấp 5 – 10 lần hai loại sinh tố này có trong cà chua và cà rốt.

Phân bổ

Ớt có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới Châu Mỹ, chủ yếu ở Nam Mỹ, sau đó tới Mêhicô, Goatêmala, Côlômbia. Ớt vào Châu Âu khoảng thế kỹ XV đầu thế kỹ XVI, vào Châu Á thế kỹ XVIII, trên thế giới ớt trồng cả ở Châu Âu, Châu Á, Châu Mỹ. Nước trồng ớt nhiều nhất là Ấn Độ, Brazin, Trung Quốc,... Ớt là cây "đặc sản" của vùng nhiệt đới.

Ở nước ta ớt được trồng thế kỹ XVIII, có thể trồng ớt rộng rãi trong cả nước, chủ yếu trong vụ Xuân Hè, thời kỳ trồng ớt xuất khẩu mạnh nhất từ 1986 - 1990, mỗi năm xuất khẩu trên 2000 tấn ớt bột khô.

Chăm sóc

 

1. Chuẩn bị đất ươm cây con

  • - Chuẩn bị đất tơi xốp, thoát nước tốt, phối trộn một ít phân chuồng hoai mục gieo ớt giống.
  • - Dùng ngón tay hay que nhỏ vạch từng hàng rồi đặt hạt ớt vào sau đó lắp nhẹ lại.
  • - Nên gieo cạn (1cm) và phủ nhẹ một lớp xơ dừa hay trấu hoặc rơm mục để giữ ẩm bề mặt đồng thời dễ nhỏ cây con đem trồng sau này
  • - Cần chú ý xử lý kiến trong giai đoạn này vì hạt ớt khá nhỏ nên dễ bị kiến tha mất hạt.

2. Tưới nước

  • - Tưới nước đủ ẩm , sau 25 ngày có thể đem cây con ra đồng trồng được.
  • - Cây cao khoảng 10 – 12cm trồng là thích hợp nhất.
  • - Nên trồng vào lúc chiều mát, và tưới đẫm ngay sau khi trồng để hạt đất tan ra và bám được lên rễ cây non. Nếu trồng gặp trời nắng gắt nên che chắn cho cây.

3. Mật độ trồng

- Mật độ trồng khoảng 18.000 – 20.000cây/1000m2; luống trồng có thể trải màng phủ nông nghiệp để hạn chế cỏ hoặc không.

4. Bón phân

Sau khi trồng 10 ngày tiến hành bón thúc cho cây con. Tuỳ vào quá trình phát triển và lượng phân bón lót mà chế độ bón thúc có khác nhau.

  • - Với những vùng trồng có sử dụng màng phủ nông nghiệp thì việc bón thúc là rất quan trọng vì khi phủ rồi rất khó bón phân và tốn công.
  • - Còn với vùng trồng không dùng màng phủ thì có thể để ớt bén rễ (10 ngày sau khi trồng) thì tiến hành bón phân.

Lượng phân chuồng với trồng ớt là rất quan trọng. Nó quyết định đến thời gian thu hoạch sau này. Nếu lượng phân chuồng ít thì thời gian ớt cho thu hoạch sẽ ngắn lại. Quy trình chung cho giai đoạn này là dùng phân DAP liều 1kg/1 lần bón/1.000m2 ngâm rồi tưới trực tiếp vào gốc cây vào chiều mát. Nếu diện tích trồng lớn có thể bón trước lượng phân này trong quá trình làm đất và tưới đủ ẩm để hạn chế phân bay hơi (bốc phân). Nếu dùng DAP liều như trên bón liên tục trong 10 ngày đầu (2 ngày/lần) là rất tốt cho cây con. Lúc này hệ thống rễ và cây đẻ nhánh nhiều. Đây là yếu tố quan trọng quyết định đến năng suất của cây trồng.
Chú ý: không dùng phân đạm (UREA) cho cây ớt để hạn chế bệnh ở cây.

Chúng ta có thể bổ sung định kỳ 2 tuần/lần phân Canxi Nitrate với liều 2kg/1.000m2 để tăng sức đề kháng và giảm hiện tượng rụng hoa, rụng trái sau này.

Món ăn

Ớt Sừng nhồi khoai lang

Bò xào ớt sừng

Ớt sừng nhồi thịt heo bằm

Bệnh

Ớt có thể gặp phải các vấn đề sau: 

  • Sâu, rầy, bọ trĩ dùng các thuốc trị sâu, rầy bọ trĩ thông thường như Actara, Karate, Masal, Confidor, Ba Đăng, Rholam,… liều dùng theo hướng dẫn trên bao bì.
  • Bệnh đốm lá, thán thư có thể dùng các thuốc như Mancozeb; Zineb; Antracol; Anvil, Daconil dạng nước,… liều dùng theo hướng dẫn in trên bao bì.
  • Ngoài ra, với những vùng trồng ớt thường xuyên chúng ta có thể gặp các bệnh do vi khuẩn gây ra như héo xanh, thối thân,… Những trường hợp này gần như không có thuốc đặc trị hiệu quả. Phương pháp tốt cho trường hợp này là phòng bệnh. Chúng ta có thể sử dụng chế phẩm trichoderma ủ trong phân chuồng hoặc cung cấp trực tiếp vào đất (đất phải đủ ẩm). Biện pháp này là phương án phòng hiệu quả với cả 2 bệnh trên.
  • Thuốc có thể dùng kèm theo trong trường hợp vườn ớt đã bị bệnh là Phytoside liều 2g/l phun liên tục trong 2 tuần (3 ngày/lần). Thuốc này không có tác dụng làm cây bệnh hết mà chỉ có tác dụng không lây lan sang cây khác.
  • Tuy nhiên, nếu dùng đúng lịch trình phân bón thì bênh hại gần như giảm đáng kể nhất là triệu chứ rụng trái, thối trái do thán thư.

Tác dụng y học

1. Thúc đẩy sự thèm ăn và tiêu hóa

Ớt có thể thúc đẩy tiết dịch tiêu hóa, tăng sự thèm ăn. 

2. Chống đỡ lạnh

Ớt có thể làm ấm dạ dày. Nếu bạn đang bị nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng và một vài triệu chứng tiêu hóa khác thì một chút ớt rất có công hiệu với bạn. 

3. Thúc đẩy lưu thông máu

Ớt có một số đặc tính chữa bệnh, nó có thể giúp “đổ mồ hôi ngoài, long đờm, khử ẩm”. Theo giải thích của y học hiện đại, ớt có thể thúc đẩy lưu thông máu, cải thiện tê cóng, lạnh, đau đầu… 

4. Làm đẹp da 

Các chị em có thể rất bất ngờ khi biết rằng ớt có thể làm đẹp da. Ớt có thể thúc đẩy sự tiết hormone, cải thiện tình trạng da. Nhiều người nghĩ rằng thực phẩm nhiều gia vị là một phần nguyên nhân của bệnh đậu mùa, gia tăng tình trạng tiêu cực của da, nhưng trên thực tế vấn đề không phải từ ớt.  

5. Hạ lipid trong chế độ ăn uống 

Capsaicin trong ớt có thể tăng tốc sự phân hủy chất béo, làm giàu chất xơ. 

6. Chống viêm mạnh 

Ớt có tác dụng chống viêm mạnh. Nghiên cứu của Mỹ cho thấy capsaicin có thể làm giảm đau dẫn truyền thần kinh giúp người ta cảm thấy đau ít hơn. 

7. Khả năng chống ung thư 

Một công dụng kỳ diệu từ quả ớt. Capsaicin có thể tăng tốc tế bào chết mà không gây tổn hại tế bào khỏe mạnh.

8. Bảo vệ tim 

Thường thì ăn ớt hiệu quả có thể trì hoãn sự phát triển của xơ vữa động mạch.

9. Giảm huyết áp 

Các thí nghiệm mới nhất của Anh phát hiện ra rằng capsaicin có thể đóng một vai trò trong việc giảm huyết áp, nhưng cơ chế chính xác vẫn chưa rõ ràng. 

10. Có lợi cho bệnh tiểu đường 

Capsaicin có thể đóng một vai trò giảm nhẹ đối với một số triệu chứng của bệnh tiểu đường loại 1.

Giá trị kinh tế

Ớt là cây gia vị quen thuộc của người dân. Ớt xay thành bột là một mặt hàng xuất khẩu có giá trị trong nhiều năm gần đây. Nếu chế biến được tinh dầu ớt thì giá trị xuất khẩu lại tăng lên gấp bội.

Mỗi tấn ớt bột xuất khẩu loại 1 thu được 1.400 - 1.500rup tương đương 7 tấn đạm urê hoặc 17 - 18 tấn thóc. Nó là một mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao và ổn định về giá cả trong vòng nhiều năm lại đây.

Hiện nay ớt được xuất khẩu dưới dạng muối mặn (10 - 20% muối) hoặc quả khô bằng con đường tiểu ngạch ra nước ngoài. Xuất khẩu qua công ty rau quả mỗi năm khoảng 500 - 700 tấn ớt quả. Một sào trồng ớt thu lãi 1 - 1,6 triệu đồng/vụ. Ớt là nguyên liệu trong công nghiệp chế biến thực phẩm, làm gia vị. Ớt là chất cay tan trong nước và không bị mất mùi vị do đun nấu hoặc bảo quản.

Cây ớt rất dễ tinh chế, kỹ thuật gieo trồng và đầu tư cho sản xuất ít tốn kém và phức tạp so với một số cây trồng khác, ớt được trồng trên nhiều chân đất khác nhau, nếu chăm sóc đúng kỹ thuật thì trên đất kém màu mỡ vẫn cho năng suất, hiệu quả kinh tế lớn hơn một số cây màu, cây công nghiệp khác cùng trồng trên đất ấy. Vì vậy đẩy mạnh trồng ớt là điều kiện sử dụng có hiệu quả các loại đât, góp phần cải tạo đất trong một chế độ luân canh thích hợp đồng thời tận dụng được sức lao động ở địa phương để phát triển nông nghiệp toàn diện.

Bình luận